Powołanie nowego województwa?

Wyodrębnienie Warszawy z Mazowsza i powołanie nowego województwa przyczyni się do zwiększenia środków dla mniej zamożnej części Mazowsza. Z propozycjami nie zgadza się opozycja.

Warszawa i otaczające ją powiaty generują 156 proc. średniego unijnego PKB, co kwalifikuje województwo do regionów lepiej rozwiniętych. Jednak bez stolicy Mazowsze to już jeden z najbiedniejszych regionów Polski. Unijna zasada wyrównywania różnic ekonomicznych tu nie działa.

O wydzieleniu Warszawy z województwa mazowieckiego mówi się już od lat. Zmiana oznacza przede wszystkim większe środki UE dla regionu.

Powołanie nowego województwa oznaczać będzie stworzenie nowych urzędów, a także wzmocnienie wszystkich miast Mazowsza, dla przykładu bezrobocie w powiecie radomskim w sierpniu tego roku wynosiło ponad 18 procent podczas gdy średnia dla województwa to 5 procent a dla bogatej Warszawy 1,8 procenta.

Za podziałem Mazowsza w uchwale opowiedział się niedawno samorząd Węgrowa. To kuriozalna decyzja – wskazał marszałek województwa mazowieckiego, Adam Struzik. Polityk PSL-u przekonywał, że przeciwników zmian jest wielu. Wydzielenie Warszawy z Mazowsza wzmocni mniejsze samorządy. Obecnie nie mają one siły przebicia. Widać to wyraźnie podczas każdych wyborów samorządowych bogate regiony Mazowsza mają silną reprezentację w mazowieckim sejmiku.

Ludowcy są świadomi, że mogą stracić swoje wpływy. Podział Mazowsza daje bowiem nowe szanse polityczne.

Podział województwa mazowieckiego ma skutkować tym aby, stolica nie rozwijała się kosztem pozostałej części Mazowsza, lecz by region również miał możliwości rozwoju m.in. przez szerszy dostęp do środków unijnych. W wielu państwach Unii Europejskiej stolice są wydzielonymi jednostkami administracyjnymi m.in. Berlin w Niemczech.

Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Jarosińska-Jedynak, w odpowiedzi na interpelację poselską, napisała, że dzięki wydzieleniu Warszawy i otaczających stolicę powiatów jako oddzielnej jednostki statystycznej, pozostała biedniejsza część województwa mazowieckiego ma szanse uzyskać dodatkowe środki z funduszy europejskich, które wdrażane będą na dużo korzystniejszych warunkach niż w centralnej części województwa.

Według minister FiPR podział na dwie jednostki ma służyć nie tylko pozyskaniu większych funduszy unijnych, ale i prowadzeniu bardziej skutecznej polityki regionalnej uwzględniającej bardzo duże zróżnicowania rozwojowe na Mazowszu. Obecnie w ministerstwie trwają prace nad kształtem dokumentów programowych dla przyszłej perspektywy finansowej. Architektura programów na lata 2021-2027 jest ustalana w uzgodnieniu z samorządami województw i Komisją Europejską. Włączenie biedniejszych regionów województwa mazowieckiego do Programu Polska Wschodnia jest jednym z rozważanych scenariuszy. Analizowane są korzyści płynące z takiego rozwiązania oraz scenariusze alternatywne.

Podział statystyczny województwa pozwoli na opracowanie instrumentów interwencji oddziałujących w sposób dedykowany poszczególnym częściom regionu i skoncentrowany na zdiagnozowanych problemach obszarów położonych peryferyjnie względem stolicy kraju i  województwa - argumentuje Jarosińska-Jedynak. Istotną korzyścią płynącą z tego rozwiązania będzie także możliwość zwiększenia poziomu dofinansowania projektów realizowanych poza Warszawą, co nie byłoby możliwe w przypadku alokowania środków na region obejmujący stolicę.

Dla rozwoju Mazowsza istotne jest wzmacnianie roli miast różnej wielkości (w tym małych i średnich), jako centrów aktywności społecznej i gospodarczej oraz organizmów, które wzajemnie się uzupełniają, tworząc sieć powiązań funkcjonalnych między sobą oraz z otaczającymi obszarami wiejskimi. Służyć temu ma wspieranie rozwoju szczególnie ośrodków subregionalnych Mazowsza, wpisanych na listę miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze, do których należą: Gostynin, Ostrów Mazowiecka, Pułtusk, Ciechanów, Kozienice, Ostrołęka, Radom oraz Sierpc" - napisała minister w odpowiedzi na interpelację.